Boşanma davalarında ilk derece aile mahkemelerince kurulan hükümler, tarafların başvurabileceği kanun yolu denetimine tabidir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu kapsamında ilk derece mahkemesi kararlarının hem maddi vakıa hem de hukuka uygunluk yönünden denetlendiği temel aşama istinaf kanun yoludur. Boşanma davalarında asıl boşanma talebinin yanında kusur tespiti, velayet, kişisel ilişki, maddi ve manevi tazminat ile tedbir, iştirak ve yoksulluk nafakası gibi fer’î nitelikteki talepler birlikte karara bağlanmaktadır. İstinaf kanun yoluna başvuru şekli ve kapsamı, kararın hangi kısımlarının kesinleşeceğini veya denetime tabi tutulacağını doğrudan belirlemektedir.
Boşanma Davasında İstinaf Nedir?
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 09.02.2023 tarihli, 2022/10121 E. ve 2023/533 K. sayılı ilamında açıklandığı üzere, “6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) öngördüğü yargılama sistemine göre ilk derece mahkemesinin kesin olmayan kararına karşı önce istinaf yoluna başvurulabilmektedir.” Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 31.05.2022 tarihli, 2019/262 E. ve 2022/772 K. sayılı ilamında da “davanın tarafları; ilk derece mahkemesince aleyhlerine verilen kararlara karşı, HMK’nın 341 ila 373. maddeleri arasında düzenleme altına alınan hükümler uyarınca sırasıyla istinaf veya temyiz kanun yollarına başvuru hakkına sahiptirler” tespiti yapılmıştır.
İstinaf kanun yolu, ilk derece mahkemesinin kesinleşmemiş nihai kararlarının bölge adliye mahkemeleri tarafından hem usul hem de esas yönünden yeniden incelenmesini sağlayan olağan bir kanun yoludur.
Boşanma Kararına Karşı İstinaf Süresi Ne Kadardır?
İlk derece aile mahkemesinin kararlarına karşı taraflar istinaf süresi içerisinde başvuru yapabilmektedir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 24.04.2024 tarihli, 2023/6523 E. ve 2024/2760 K. sayılı kararında, tarafların istinaf süresi içerisinde ek istinaf dilekçesi sunmalarının hukuken geçerli olduğu ve mahkemece dikkate alınması gerektiği belirtilerek, “Davalı erkeğin istinaf süresi içerisinde verdiği ‘05.09.2022 tarihli ek istinaf dilekçesinin’ geçerli olduğu ve değerlendirilmesi gerektiği düşünülmeden, bununla birlikte iş bu dilekçesinde ‘davanın kabulü ile boşanma hükmü’ yönünden istinaf başvurusunda bulunulduğu da dikkate alınmadan, boşanma hükmünün kesinleştiğinden bahisle yazılı şekilde ‘davacı kadının boşanma, velâyet ve kişisel ilişki düzenlemesine yönelik feragatleri konusunda karar verilmesine yer olmadığına’ karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir” sonucuna varılmıştır.
Boşanma Kararının Sadece Bir Kısmı İstinaf Edilebilir mi?
Hukuk sistemimizde kısmî istinaf mümkündür. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 31.05.2022 tarihli, 2019/262 E. ve 2022/772 K. sayılı ilamında, “Kuşkusuz ki davanın tarafları hükmün bir kısmını kanun yoluna taşırken diğer kısmını kanun yoluna taşımayabilirler. Özellikle objektif dava birleşmesi hâlinde verilen hüküm taleplerinden yalnızca biri veya bir kısmı kanun yoluna konu edilebilir. Bu hâl doktrinde kısmî istinaf/temyiz olarak adlandırılmaktadır” tespiti yer almaktadır.
Boşanma davasında kararın yalnızca belirli fer’îlerine itiraz edilmesi halinde istinaf edilmeyen kısımlar kesinleşmektedir:
Boşanma Hükmünün İstinaf Edilmemesi: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 05.11.2025 tarihli, 2025/9085 E. ve 2025/9529 K. sayılı kararında, erkeğin ilk derece mahkemesi kararını kusur, tazminat, yargılama gideri ve vekâlet ücreti yönünden istinaf ettiği, “boşanma hükmü yönünden istinafa başvurulmadığından boşanmanın 09.06.2022 tarihinde kesinleştiği” ve “Bölge Adliye Mahkemesi kararında da istinafın bu yönlerle sınırlandırıldığı” belirtilmiştir.
Fer’îlerin ve Kusurun Ayrışması: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 04.03.2021 tarihli, 2020/29 E. ve 2021/200 K. sayılı kararında “Kesin hüküm kural olarak hüküm fıkrasına münhasırdır ve gerekçeye sirayet etmez.” ilkesi hatırlatılarak, boşanma hükmü istinaf edilmese dahi açıkça istinafa getirilen kusur durumunun fer’î sonuçlar bakımından kesinleşmeyeceği ifade edilmiştir.
Karar İstinaf Edilirse Taraflar Boşanmış Sayılır mı?
İlk derece aile mahkemesi kararı davanın kabulü ve boşanma hükmünü kapsayacak şekilde istinaf edilmişse, evlilik statüsü devam eder ve boşanma hükmü kesinleşmez.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 21.12.2023 tarihli, 2023/3154 E. ve 2023/6413 K. sayılı kararında; davalı erkeğin kararı davanın kabulü, kusur, velayet, nafaka ve tazminatlar yönünden istinaf ettiği, buna rağmen bölge adliye mahkemesince istinaf kapsamının daraltılarak boşanmanın kesinleştiğinin kabul edilmesinin hatalı olduğu ve “davalı erkek vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararının tamamını istinafa götürdüğü ve böylelikle boşanma hükmünün kesinleşmediği dikkate alınarak, davanın feragat nedeniyle reddine şeklinde karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir” gerekçesiyle karar bozulmuştur.
Buna karşın, taraflar boşanma fıkrasını istinaf konusu yapmamışlarsa boşanma yönü kesinleşmekte, evlilik birliği sona ermektedir (Yargıtay 2. HD, 05.11.2025, 2025/9085 E., 2025/9529 K.). Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 04.05.2023 tarihli, 2022/10810 E. ve 2023/2155 K. sayılı kararında, “İş bu boşanma davasında, İlk Derece Mahkemesinin kararı taraflarca boşanma hükmü yönünden kanun yolu başvurularına konu edilmemek suretiyle, boşanma yönünden kesinleşmiş olmakla birlikte; boşanma davalarında tarafların kusurlarının belirlenmesi, boşanmanın eki niteliğinde bulunan tazminatlar, yoksulluk nafakası ve velâyet gibi taleplerin sağlıklı değerlendirilerek … karar verilebilmesi bu davaların birlikte görülmesi ve delillerin birlikle değerlendirilmesiyle mümkündür” tespiti yapılmıştır.
İstinaftan Feragat Edilebilir mi?
Davanın tarafları kanun yolu başvurusundan veya doğrudan davadan feragat edebilirler. 6100 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca:
“(1) Feragat ve kabul, dilekçeyle veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılır.”
Aynı maddenin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında feragat ve kabulün kayıtsız ve şartsız olması gerektiği, karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı olmadığı hüküm altına alınmıştır. 6100 sayılı Kanun’un 311 inci maddesinin birinci fıkrası gereğince:
“(1) Feragat ve kabul, kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur. İrade bozukluğu hâllerinde, feragat ve kabulün iptali istenebilir.”
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 03.04.2024 tarihli, 2023/5735 E. ve 2024/2339 K. sayılı ilamında feragatin kesinleşmeye etkisi şöyle belirtilmiştir: “6100 sayılı Kanun’un 311 inci maddesi uyarınca feragat kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur. Davacı kadının davadan feragati kesinleşen boşanma hükmü yönünden hukuken geçerli sonuç doğurmaz ise de boşanma davasının fer’îleri yönünden hüküm ifade eder”
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 10.06.2019 tarihli, 2019/4085 E. ve 2019/6910 K. sayılı kararında da duruşmada boşanma hükmüne yönelik istinaf talebinin bulunmadığının açıklanması üzerine boşanmanın istinaf edilmeyerek kesinleştiği, bu aşamadan sonra yapılan davadan feragat beyanının boşanma hükmü yönünden geçerli olmayıp fer’îleri kapsayacağı belirtilmiştir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 24.04.2024 tarihli, 2023/6523 E. ve 2024/2760 K. sayılı kararında ise davalının “davadan vazgeçmeyi kabul ediyorum”, “eşimle barışma nedeniyle davadan feragat ediyorum” şeklindeki beyanlarının istinaf kanun yolundan feragat niteliği taşımadığı ifade edilmiştir.
İstinaf Sürecinde Nafaka ve Velayet Ne Olur?
İstinaf aşamasında tedbir nafakası, yoksulluk nafakası, iştirak nafakası ve velayet talepleri incelenerek karara bağlanır:
Tedbir ve Yoksulluk Nafakası: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 11.09.2024 tarihli, 2023/5898 E. ve 2024/5696 K. sayılı kararında, bölge adliye mahkemesince ilk derece hükmü kaldırılarak tedbir nafakasının “boşanma kararının kesinleştiği tarihe kadar devamına, boşanma kararının kesinleştiği tarihten itibaren aylık 700,00 TL yoksulluk nafakasının davalıdan alınarak davacıya verilmesine” şeklinde hüküm kurulmuştur.
Velayet ve Re’sen Araştırma: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 03.04.2024 tarihli, 2023/5735 E. ve 2024/2339 K. sayılı ilamında “Velâyet kamu düzenine ilişkin olup, re’sen araştırma ilkesi geçerlidir” ilkesine yer verilmiştir.
Kişisel İlişki: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 08.12.2020 tarihli, 2020/4807 E. ve 2020/6190 K. sayılı kararında “kişisel ilişkinin değişen koşullara göre yeniden düzenlenmesinin her zaman talep edilebileceğinin anlaşılmasına göre, yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir” değerlendirmesi yapılmıştır.
Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemesi Uygulamasında Boşanma Kararlarının İncelenmesi
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 27.01.2020 tarihli, 2019/5656 E. ve 2020/331 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere, “boşanma kararı ve boşanmanın fer’ilerine ilişkin kararlar, hükmün gerekçesiyle ve de gerekçede belirlenen ‘Boşanmaya sebebiyet veren olaylarda tarafların kusur durumu’ ile birbirlerine sıkı sıkıya bağlıdırlar”. Kusur belirlemesine itiraz edilmişse gerekçe şekli anlamda kesinleşmez; bu durumda “bölge adliye mahkemesince yapılacak olan iş; ilk derece mahkemesinin kusur belirlemesine ilişkin tüm deliller de değerlendirilerek tarafların tüm istinaf istemleri konusunda bir karar vermekten ibarettir”.
Bölge adliye mahkemesi, ileri sürülen istinaf sebeplerinin tamamını değerlendirmek zorundadır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 19.03.2025 tarihli, 2024/5842 E. ve 2025/2889 K. sayılı kararında, “Bölge Adliye Mahkemesince; erkeğe sadakat yükümlülüğüne aykırılık kusuru yüklenmesine rağmen kadının zinaya dayalı davasının reddi kararı yönünden istinaf başvurusu hakkında değerlendirme yapılmaksızın, hükmün sadece istinaf edilen diğer yönlerden incelenerek karar verilmesi doğru görülmemiştir” denilerek karar bozulmuştur.
Avukatın Gözünden Boşanma Davasında İstinaf Stratejisi
Boşanma davasında istinaf dilekçesi hazırlanırken itirazların kapsamı stratejik önem taşır:
Yalnızca Fer’îlere ve Kusura İtiraz Edilmesi: Eğer taraf boşanmak istiyor ancak aleyhine hükmedilen kusur derecesi, nafaka veya tazminat miktarlarına karşı çıkıyorsa, istinaf başvurusunda boşanma hükmünü açıkça kapsam dışı bırakabilir. Bu durumda boşanma kararı kesinleşir, nüfus kaydına tescil edilebilir hale gelir; yargılama yalnızca kusur, tazminat ve nafakalar yönünden devam eder (Yargıtay 2. HD, 08.12.2020, 2020/4807 E., 2020/6190 K.).
Hükmün Tamamına İtiraz Edilmesi: Kararın kabulü ve boşanma yönü de istinaf edildiğinde evlilik hukuken sona ermez, boşanma fıkrası da istinaf denetimine girer (Yargıtay 2. HD, 21.12.2023, 2023/3154 E., 2023/6413 K.).
İstinaf Edilmeyen Kısımların Kesinleşmesi: İstinafa taşınmayan hususlarda aleyhe olan tespitler kesinleşir ve daha sonra temyiz konusu yapılamaz (Yargıtay 2. HD, 17.12.2024, 2024/9838 E., 2024/10087 K.).
Uygulamada En Sık Karşılaşılan Sorunlar
İstinaf Dilekçesinde Başvuru Kapsamının Belirsiz Olması: Bölge Adliye Mahkemesinin tarafların taleplerini hatalı nitelemesi ve istinaf sınırlandırmasını yanlış yapması (Yargıtay 2. HD, 21.12.2023, 2023/3154 E., 2023/6413 K.).
Kusur Tespitine İtiraz Edilmemesinin Doğurduğu Hak Kaybı: İlk derece mahkemesince yüklenen kusura istinaf yolunda itiraz edilmemesi halinde bu kusur kesinleşir ve temyize konu edilemez (Yargıtay 2. HD, 03.07.2024, 2023/5383 E., 2024/5274 K.).
İstinaf Taleplerinin Eksik İncelenmesi: Bölge Adliye Mahkemesinin öne sürülen hukuki sebeplerden birini (örneğin zina nedenine dayalı davanın reddine itirazı) incelemeksizin karar kurması (Yargıtay 2. HD, 19.03.2025, 2024/5842 E., 2025/2889 K.).
İstinaf Başvurusunda Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
Açık Talep Sonucu: Boşanma kararı, kusur, maddi-manevi tazminat, nafaka ve velayetin hangilerine itiraz edildiği dilekçede açıkça ayrıştırılmalıdır.
Süresi İçinde Ek Dilekçe Sunulması: İstinaf süresi dolmadan ek istinaf dilekçesi ile başvuru kapsamının genişletilmesi hukuken geçerlidir (Yargıtay 2. HD, 24.04.2024, 2023/6523 E., 2024/2760 K.).
Temyiz Hakkının Korunması: İlk derece mahkemesi kararını istinaf etmeyen tarafın, bölge adliye mahkemesinin istinaf başvurusunu esastan reddetmesi halinde temyiz hakkı bulunmamaktadır (Yargıtay 2. HD, 01.04.2026, 2025/8826 E., 2026/3469 K.).
Sık Sorulan Sorular
Boşanma kararına itiraz süresi ne kadardır?
İlk derece mahkemesinin gerekçeli kararına karşı taraflar istinaf süresi içerisinde bölge adliye mahkemesine başvurabilmekte ve süresi içerisinde ek istinaf dilekçesi sunabilmektedir (Yargıtay 2. HD, 24.04.2024, 2023/6523 E., 2024/2760 K.).
Eşim kararı istinaf ederse boşanma kesinleşmez mi?
Eş, ilk derece mahkemesi kararını boşanma hükmünü de kapsayacak biçimde istinaf ederse boşanma kararı kesinleşmez (Yargıtay 2. HD, 21.12.2023, 2023/3154 E., 2023/6413 K.). Ancak sadece nafaka, velayet veya tazminat gibi fer’îler istinaf edilmişse boşanma fıkrası istinaf edilmeyerek kesinleşir (Yargıtay 2. HD, 05.11.2025, 2025/9085 E., 2025/9529 K.).
Sadece nafaka veya tazminata itiraz edilebilir mi?
Evet. Taraflar kararın sadece nafaka ve tazminat bölümlerine karşı istinaf yoluna başvurabilir. Bu durumda boşanma hükmü istinaf edilmediğinden kesinleşir; yargılama yalnızca tazminat ve nafaka talepleri üzerinden yürütülür (Yargıtay 2. HD, 27.06.2024, 2024/3479 E., 2024/4948 K.).
İstinaftan feragat edilirse boşanma hemen kesinleşir mi?
6100 sayılı Kanun’un 309 ve 311 inci maddeleri gereğince feragat kesin hüküm gibi sonuç doğurur. Taraflar istinaf hakkından veya davadan usulüne uygun şekilde feragat ettiklerinde feragat doğrultusunda karar verilir (Yargıtay 2. HD, 03.04.2024, 2023/5735 E., 2024/2339 K.).
Boşanma kararının ne zaman kesinleşeceğine dair detaylı makalemize buradan ulaşabilirsiniz.
İstinaf mahkemesi boşanma kararını bozabilir mi?
İstinaf incelemesinde Bölge Adliye Mahkemesi, başvuruyu esastan veya usulden reddedebileceği gibi, ilk derece mahkemesi hükmünü kaldırarak davanın esası hakkında yeniden hüküm kurabilir (Yargıtay 2. HD, 01.04.2026, 2025/8826 E., 2026/3469 K.; Yargıtay 2. HD, 06.06.2023, 2023/491 E., 2023/2948 K.).
Sonuç olarak; Boşanma davalarında istinaf kanun yolu süreci, ilk derece mahkemesince kurulan hükmün bütünüyle veya kısmen denetlenmesine olanak tanıyan önemli bir aşamadır. Hükmün tamamına karşı mı yoksa yalnızca fer’î nitelikteki kusur, tazminat, nafaka ve velayet düzenlemelerine karşı mı istinaf yoluna başvurulduğunun açıkça belirtilmesi; boşanma statüsünün ne zaman kesinleşeceği ve bölge adliye mahkemesinin inceleme sınırlarının nasıl çizileceği açısından belirleyicidir. İstinaf edilmeyen hususların kesinleşeceği ve bu kısımlar yönünden sonradan temyiz yoluna başvurulamayacağı yargısal içtihatlarla sabittir.
Ankara Aile Hukuku Avukatı Desteği
Özellikle Ankara Bölge Adliye Mahkemesinin aile hukuku alanındaki yerleşik içtihatlarına, kusur dağılımı kriterlerine ve usul kurallarına hakim bir aile hukuku avukatından profesyonel hukuki destek alınması; hak kayıplarının önlenmesi, nafaka ve tazminat dengelerinin müvekkil lehine korunması ve davanın stratejik yönetimi açısından hayati önem taşımaktadır.
Bu yazıda yer alan bilgiler genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Her aile hukuku uyuşmazlığının kendine özgü şartları bulunduğundan somut olayın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Av. Akın Özbey olarak uzun yıllardır Ankara ilinde avukat olarak hizmet vermekteyiz. Boşanma davası, mal paylaşımı davası, ziynet alacağı davası, velayet davası, nafaka davası, soybağının reddi davası ve babalık davası gibi Aile Hukuku kaynaklı konularda müvekkillerimize hukuki destek sağlamaktayız.
Ankara’da aile hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklarınız uzman ve deneyimli kadromuz ile profesyonel destek alarak dava sürecinizi alanında uzman bir avukatla yürütmek için hukuk büromuzla 0537 932 50 50 numaralı hattımız üzerinden iletişime geçebilirsiniz.
Ankara boşanma davası yazımıza ulaşmak için buraya tıklayınız
Ankara velayet davası yazımıza ulaşmak için buraya tıklayınız
Ankara Mal Rejiminin Tasfiyesi yazımıza ulaşmak için buraya tıklayınız
Ankara Nafaka Davası yazımıza ulaşmak için buraya tıklayınız
Ankara Aile Hukuku yazımıza ulaşmak için buraya tıklayınız
Ankara Babalık Davası yazımıza ulaşmak için buraya tıklayınız
Ankara Soybağının Reddi Davası yazımıza ulaşmak için buraya tıklayınız
