Nafaka davaları, Türk Medeni Kanunu çerçevesinde şekillenen, tarafların mali güçleri ve ihtiyaçları doğrultusunda hükmedilen bir maddi destek türü olarak nitelendirilebilir. Yargıtay kararlarına göre nafaka, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, günün ekonomik koşulları ve hakkaniyet ilkesi gözetilerek mahkemeler tarafından hassas bir şekilde belirlenmelidir. Nafaka türleri temel olarak yoksulluk, iştirak ve yardım nafakası olarak üç gruba ayrılmaktadır.
Yoksulluk Nafakası, boşanma sebebiyle yoksulluğa düşecek olan taraf lehine, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla ödenmesi gereken bir maddi destek olarak nitelendirilebilir. Asgari ücret seviyesinde gelire sahip olmak yoksulluk nafakası bağlanmasına engel teşkil etmez, ancak miktarın belirlenmesinde önemli bir etkendir.
İştirak Nafakası, velayet kendisine verilmeyen eşin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmasına yönelik ödemesi gereken tutardır. TMK 182/2 ile düzenlenmektedir. Çocuğun yiyecek, giyecek, barınma, sağlık ve eğitim gibi zorunlu giderlerini kapsayan iştirak nafakası, çocuğun ergin olmasıyla yasa gereği kendiliğinden sona erer.
Yardım Nafakası ise çocuğun ergin olmasına rağmen eğitiminin devam etmesinden kaynaklı olarak, yardım edilmediği takdirde yoksulluğa düşecek olmaları durumunda ebeveynlerinden talep edebilecekleri nafaka türüdür.
TMK m. 176/4 uyarınca, tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hallerde nafaka miktarının artırılmasına veya azaltılmasına karar verilebilir bunun için Ankara Nafaka Avukatı olarak adlandırılan bu tür davalara bakan avukat yardımıyla davanın yürütülmesi hak kaybına uğramamak adına önem arz etmektedir.
Nafaka artırım davası açılması belirli bir süreye bağlı değildir; her dava açıldığı tarihteki şartlara göre değerlendirilir. Herhangi bir zamanaşımı bulunmamaktadır.
Mahkemeler genellikle nafakanın her yıl TÜİK tarafından belirlenen ÜFE oranında artırılmasına hükmetmektedir. Ancak mahkeme, tarafların talebiyle bağlıdır; örneğin %20 artış talep edilmişse, ÜFE oranı daha yüksek olsa dahi talep aşılarak karar verilemeyecektir.
Ankara ilinde açılacak olan bir nafaka davasında Ankara Nafaka Avukatı ile sürecin yürütülmesi ile hükmedilen nafaka miktarları örnek Yargıtay kararları ve uygulamalar göz önünde bulundurularak aşağıda örneklendirilmiştir.
| Yargıtay 2. HD-2024/605-2024/806 | Yardım Nafakası | 30.000,00 TL |
| Yargıtay 2. HD-2024/3107-2024/5790 | İştirak Nafakası | 1.500 TL’den 12.500 TL’ye yükseltildi |
| Yargıtay 2. HD-2023/6353-2023/4292 | İştirak Nafakası | 1.500 TL’den 10.000 TL’ye yükseltildi |
| Yargıtay 2. HD-2023/5962-2023/4563 | İştirak Nafakası | 6.000,00 TL (Az bulunarak bozuldu) |
| Yargıtay 2. HD-2023/5273-2023/5053 | Yoksulluk Nafakası | 1.500,00 TL |
| Yargıtay 2. HD-2023/8795-2024/7007 | Yoksulluk Nafakası | 1.000,00 TL (Taleple bağlılık gereği) |
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 28.09.2023, E. 2023/6324, K. 2023/4287 sayılı kararı ile üniversite eğitimi devam eden ergin çocuğun, babasının ekonomik gücü (inşaat mühendisi olması, gayrimenkul varlığı) doğrultusunda yardım nafakası alabileceğine hükmedilmiştir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 13.02.2024, E. 2024/605, K. 2024/806 sayılı kararı ile eğitim gören kız çocuğu lehine, babanın mali gücü ve TAKBİS kayıtları esas alınarak 30.000 TL yardım nafakasına hükmedilmesi usul ve kanuna uygun bulunmuştur.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 06.04.2023, E. 2023/1436, K. 2023/1669 sayılı kararı ile nafaka alacaklısının Türkiye’de yaşaması durumunda, döviz üzerinden nafaka belirlenmesini zorunlu kılan bir mevzuat bulunmadığı, nafakanın Türk Lirası olarak belirlenmesi gerektiği vurgulanmıştır.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 24.06.2016, E. 2016/5606, K. 2016/9950 sayılı kararı ile nafaka davalarında reddedilen kısım için avukatlık ücretine hükmedilemeyeceği belirtilmiştir.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 27.02.2017, E. 2016/12619, K. 2017/2089 sayılı kararı ile nafaka artış oranının “TEFE-TÜFE ortalaması” şeklinde değil, “TÜİK tarafından açıklanan ÜFE” oranında belirlenmesi gerektiği karara bağlanmıştır.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 11.10.2023, E. 2023/1461, K. 2023/4678 sayılı kararı ile kendisi yoksul durumda olan bir kadının aleyhine iştirak nafakasına hükmedilemeyeceği ifade edilmiştir.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 14.09.2015, E. 2015/5965, K. 2015/14023 sayılı kararı ile boşanma protokolünde nafaka artış oranının belirlenmiş olmasının, ileride değişen koşullar nedeniyle yeni bir nafaka artırım davası açılmasına engel teşkil etmeyeceği belirtilmiştir.
Nafaka davalarında avukatın sürece etkisi, özellikle usuli hakların korunması ve ispat süreçlerinin yönetilmesinde ortaya çıkmaktadır. Öyle ki avukatın dava dilekçesinde talep ettiği miktar, mahkemenin hükmedebileceği üst sınırı belirler. Talebin hatalı veya eksik yapılması hak kaybına yol açabilir. Yargıtay bozma ilamına uyulması durumunda, avukatın süreci takibiyle lehe oluşan usuli kazanılmış hakların korunması sağlanır.Tarafların sosyal ve ekonomik durumlarının (TAKBİS, gelir araştırması vb.) detaylı tespiti, nafaka miktarının hakkaniyete uygun belirlenmesinde kritik rol oynar.
Ankara gibi büyükşehirlerde yaşam maliyetlerinin yüksekliği, nafaka davalarında takdir edilen miktarların güncellenmesini zorunlu kılmaktadır. Nafaka avukatının sürece etkisi; tarafların gerçek mali gücünün (gizlenen gelirlerin) tespiti, delillerin (banka kayıtları, tapu bilgileri, sosyal medya paylaşımları) toplanması ve özellikle “gelecek yıllar için artış oranı” talebinin usulüne uygun yapılması noktalarında kritiktir. Nafaka miktarı belirlenirken sadece bugünkü ihtiyaçlar değil, paranın gelecekteki değer kaybı da stratejik olarak hesaba katılmalıdır. Ankara Nafaka Avukatı vasıtasıyla süreci yürütmek isterseniz Av. Akın ÖZBEY ile 0537 932 50 50 numaralı hat üzerinden iletişime geçebilirsiniz.