Boşanma davalarında sosyal medya paylaşımları, teknolojinin ilerlemesi ve telefon bağımlılığının artması ile eşlerin sadakat yükümlülüğü, güven sarsıcı davranışları ve kusur durumlarının belirlenmesinde kritik birer ispat aracı haline gelmiştir. Yargıtay uygulamaları, Ankara Aile Mahkemelerinin tutumu ve uygulamada karşılaşılan durumlar ile sorunları bu yazımızda ele alacağız.
Sosyal Medya Paylaşımlarının Hukuki Yönü ve Delil Sayılması
Sosyal medya platformları (Instagram, Facebook, X, TikTok vb.) üzerinden yapılan paylaşımlar, kural olarak elektronik veri niteliğindedir. Yargıtay, elektronik ortamdaki fotoğraf, film, görüntü veya ses kaydı gibi veriler ve bunlara benzer bilgi taşıyıcılar, diğer delillerle desteklendikleri takdirde ‘delil’ olarak hükme esas alınabileceğini belirtmektedir.
Delil Niteliğine İlişkin Temel İlkeler:
Hukuka Uygunluk: Delillerin ispat gücü kazanabilmesi için hukuka uygun yollarla elde edilmesi şarttır. Örneğin sahte profil oluşturup paylaşımlarda bulunmak veya kişi profillerinde hesap sahibinin bilgisi, muvafakatı ve izni olmaksızın yapılan paylaşımların delil olarak sunulması halinde bunların 6100 Sayılı HMK’nun 189/2. maddesi kapsamında hukuka aykırı delil kabul edilmesinin gerektiği Yargıtay kararına açıkça belirtilmiştir.
Aidiyetin İspatı: Paylaşımın veya mesajın ilgili eşe ait olduğunun şüpheye yer bırakmayacak şekilde kanıtlanması gerekir. Öyle ki sanal ortamda sosyal paylaşım sitesi üzerinden üçüncü kişiyle yapılan mesajlaşmanın davalı tarafından gerçekleştirildiğini kabule yeterli delil sayılmamaktadır.
Instagram, Facebook, X (Twitter) ve TikTok Paylaşımları
Mahkemeler, paylaşımların yapıldığı platformun gizlilik ayarlarına ve içeriğine göre farklı değerlendirmeler yapmaktadır. Herkese açık profilden yapılan bir paylaşım hukuka aykırı delil değildir. Özel mesajlaşmalar ise özel hayatın gizliliğini ihlal niteliğinde olduğundan delili geçersiz kılmaktadır. Sadakat yükümlülüğünü ihlal niteliğinde cinsel içerikli özel mesajlaşmalar ise uygulamada sıklıkla karşımıza çıkmakta olup bu mesajlar elde ediliş biçimine göre sadakat yükümlülüğünü ihlal veya zina sayılabilmektedir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2022/10870-2023/1950-26.04.2023 sayılı kararında herkese veya birçok kişiye açık olan bu tip sosyal paylaşım sitesinden bilgi sunmanın da hukuka aykırı delil kapsamında değerlendirilmeyeceği belirtmiştir. Buna karşın, Yargıtay 2. Hukuk Dairesi-2022/8489-2023/6297-19.12.2023 sayılı kararında, “Sosyal medya programları ile kullanıcıların kendi aralarında yaptığı yazışmalar, yazışmanın tarafı olmayan 3. kişiler tarafından ulaşılma imkanı bulunmayan, kişilerin özel hayatı kapsamında kalan hususlardır.” tespitiyle özel yazışmaların korunması gerektiği vurgulanmıştır.
Ekran Görüntüleri ve Silinen Paylaşımlar
Ekran görüntüleri (screenshot), boşanma davalarında en sık sunulan delil türüdür. Ancak bu görüntülerin tek başına yeterli olmadığı, yan delillerle desteklenmesi gerektiği kabul edilmektedir.
Ekran Görüntülerinin Geçerliliği: whatsapp mesaj kayıtlarında zinaya yönelik konuşmalar bulunması durumunda zinanın varlığını ispatlar nitelikte olduğuna yönelik kararlar bulunmaktadır. Yine Yargıtay tarafından ekran görüntülerinin diğer verilerle uyumlu olması halinde hükme esas alınabileceği gösterilmiştir.
Silinen Paylaşımlar: Eşlerin aleyhlerine delil oluşturmaması için paylaşımları silmesi, kusur incelemesinde dikkate alınabilmektedir. Erkeğin başka kadınlarla yazışmalarını “silmesi konusunda yazışmalar yapıldığını” tespit ederek, bu durumu güven sarsıcı davranış olarak nitelendirmiştir.
Yargıtay’ın Kusur Belirlemesindeki Tutumu
Yargıtay, sosyal medya kullanımını sadakat yükümlülüğü, onur kırıcı davranış ve güven sarsıcı eylemler çerçevesinde olayın şekline göre değerlendirmektedir.
Sadakat Yükümlülüğü: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi-2012/16036-2013/2379-30.01.2013 sayılı kararında, “Eşlerin birbirlerine karşı sadakat yükümlüğü evlik birliği süresince devam eder (TMK.md.185/son). Bu yükümlülüğe aykırı davranış kusur oluşturur.” ilkesini hatırlatarak, sosyal medyadaki yazışma ve fotoğrafların bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Onur Kırıcı Davranış: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi-2018/5581-2018/14485-13.12.2018 sayılı kararında, bir eşin başkasıyla düğün yapıp fotoğraflarını paylaşmasını “Davacı-davalı kadının bu eylemleri onur kırıcı davranış oluşturur. Bu sebeple Türk Medeni Kanunu’nun 162. maddesindeki boşanma sebebi oluşmuştur” şeklinde yorumlamıştır.
Güven Sarsıcı Davranış: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi-2023/9340-2024/6079-18.09.2024 sayılı kararında, sosyal medyada “Evli” (Getrouwd) şeklinde durum paylaşımı yapılmasını “davalının bu sosyal medya paylaşımlarının zina olgusunu ispata yeterli olmadığı, güven sarsıcı davranış olarak nitelendirilmesi gerektiği” şeklinde değerlendirmiştir.
Ankara Aile Mahkemelerinin Tutumu ve Teknik İnceleme
Ankara Aile Mahkemeleri de Yargıtay ile aynı doğrultuda kararlar vermektedir. Uygulamada sıklıkla Yargıtay’ın önem verdiği hususların Ankara Aile Mahkemeleri tarafından da benimsendiğini görmekteyiz. Ankara’daki mahkemeler, özellikle sosyal medya üzerinden yapılan “güven sarsıcı davranışları” boşanma sebebi sayma eğilimindedir. Ancak ekran görüntülerinin sunulduğu durumlarda, karşı tarafın “bu hesap bana ait değil” veya “bu görseller montaj” savunması yapması halinde mutlaka bilişim bilirkişisine gidilmekte ve sosyal medya hesabının o kişiye ait olup olmadığı (e-posta, telefon numarası eşleşmesi) araştırılmaktadır.
Usuli Hususlar ile Avukatın Davaya Etkisi
Delil Tespiti: Paylaşımların silinme ihtimaline binaen, dava açılmadan önce veya dava ile birlikte noter aracılığıyla (e-tespit) veya mahkemeden delil tespiti istenmesi stratejik öneme sahiptir.
Bilirkişi İncelemesi: Paylaşımların sahteliği iddia edildiğinde, mahkemece bilişim uzmanı bilirkişilerden “görüntülerin orijinal olup olmadığı, üzerinde oynama yapılıp yapılmadığı” konusunda rapor alınması zorunludur.
Tanıkla Destekleme: Sosyal medya paylaşımlarını gören üçüncü kişilerin tanık olarak dinletilmesi, Yargıtay tarafından delilin doğrulanması için kritik bir usuli adım olarak görülmektedir.
Sık Sorulan Sorular
Boşanma davasında sosyal medya incelenir mi?
Evet, tarafların sunduğu deliller kapsamında sosyal medya paylaşımları ve yazışmaları mahkemece incelenir. Sunulan sosyal medya paylaşımları hakkında “bir değerlendirme yapılmamıştır” gerekçesiyle yerel mahkeme kararını eksik inceleme nedeniyle Yargıtay bozmuştur.
Sosyal medya paylaşımı delil olur mu?
Hukuka uygun elde edilmiş olması ve aidiyetinin ispatlanması şartıyla delil olur. Gerçekte var olan ve üretilmeyen delillerin, boşanma davasında ileri sürülen vakıaların ve iddiaların ispatı için kullanılmasında somut olayın özelliği de ayrıca değerlendirilmelidir.
Boşanma davasında sosyal medya inceleme raporu nasıl kullanılır?
Sosyal medya çıktıları, tanık beyanları ve diğer delillerle birlikte kusur oranının belirlenmesinde kullanılır. Sosyal medya çıktıları, tanık anlatımları da desteklendiğinde güven sarsıcı davranış iddiaları ispatlanabilecektir. Önemli olan nokta tanık beyanları ile diğer verilerin uyumlu olmasıdır.
Mahkeme Instagram kayıtlarını isteyebilir mi?
Günümüz teknolojisinde başkalarına ait hesap açmanın veya yönetmenin mümkün olduğu riski göz önünde bulundurularak teknik inceleme yapılabilmektedir. Fakat boşanma davasında uygulamada neredeyse hiç görülmemiştir. Ceza davalarının konusu olduğunda bu uygulama yapılabilmektedir.
Sonuç olarak; Sosyal medya paylaşımları, boşanma davalarında “buzdağının görünen kısmı” gibidir. Avukatlar için en güvenli strateji, bu paylaşımları sadece birer “başlangıç delili” olarak görüp, olayı mutlaka tanık beyanları ve diğer somut verilerle tahkim etmektir. Özellikle Ankara Aile Mahkemeleri nezdindeki uygulamalarda, ekran görüntülerinin tarih ve saat içermesi, URL bağlantılarının belirtilmesi delil değerini artırmaktadır.
Ankara Aile Hukuku Avukatı Desteği
Bu yazıda yer alan bilgiler genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Her aile hukuku uyuşmazlığının kendine özgü şartları bulunduğundan somut olayın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Av. Akın Özbey olarak uzun yıllardır Ankara ilinde avukat olarak hizmet vermekteyiz. Boşanma davası, mal paylaşımı davası, ziynet alacağı davası, velayet davası, nafaka davası, soybağının reddi davası ve babalık davası gibi Aile Hukuku kaynaklı konularda müvekkillerimize hukuki destek sağlamaktayız.
Ankara’da aile hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklarınız uzman ve deneyimli kadromuz ile profesyonel destek alarak dava sürecinizi alanında uzman bir avukatla yürütmek için hukuk büromuzla 0537 932 50 50 numaralı hattımız üzerinden iletişime geçebilirsiniz.
Ankara boşanma davası yazımıza ulaşmak için buraya tıklayınız
Ankara velayet davası yazımıza ulaşmak için buraya tıklayınız
Ankara Mal Rejiminin Tasfiyesi yazımıza ulaşmak için buraya tıklayınız
Ankara Nafaka Davası yazımıza ulaşmak için buraya tıklayınız
Ankara Aile Hukuku yazımıza ulaşmak için buraya tıklayınız
Ankara Babalık Davası yazımıza ulaşmak için buraya tıklayınız
Ankara Soybağının Reddi Davası yazımıza ulaşmak için buraya tıklayınız
